جشن خورشید ابوسمبل

نور در حرم

معبد بزرگ ابوسمبل در سدهٔ سیزدهم پیش از میلاد، در دوران فرمانروایی رامسس دوم، در دل کوه تراشیده شد و پیکره‌های عظیم این فرعون از ورودی آن پاسداری می‌کنند. در دو بامداد از سال، نخستین پرتوهای خورشید در امتداد محور معبد تا «قدس‌الاقداس» در انتهای آن پیش می‌روند. آنجا چهار تندیس نشسته رو به ورودی‌اند: خود رامسس دوم، رع-هوراختی خدای خورشید، آمون و پتاح. نور به تندیس‌ها می‌رسد، اما چهرهٔ پتاح را روشن نمی‌کند؛ به گزارش مطبوعات مصر، پتاح خدای تاریکی شمرده می‌شد.

در ۲۰۲۲ وزارتخانه‌های گردشگری و فرهنگ مصر در شامگاه ۲۱ فوریه، پس از نمایش همیشگی نور و صدا، برنامه‌ای هنری جلوی معبد برپا کردند و در حیاط جلویی پرده‌های بزرگی گذاشتند تا مردم بامداد روز بعد هم‌راستایی را تماشا کنند.

معبدی که به بالای تپه رفت

معابد ابوسمبل در کرانهٔ غربی دریاچهٔ ناصر، حدود ۲۳۰ کیلومتری جنوب غربی اسوان، قرار دارند. با ساخت سد بلند اسوان، مخزن آن تهدید می‌کرد که معابد را به زیر آب ببرد. در «کارزار بین‌المللی نجات آثار نوبه»، کل مجموعه در ۱۹۶۸ یکجا به زمینی بلندتر منتقل شد: معبد بزرگ اکنون ۶۵ متر بالاتر و ۲۰۸ متر دورتر از آب، زیر تپه‌ای مصنوعی قرار دارد. مهندسان جهت آن را چنان تنظیم کردند که خورشید تازه‌برآمده همچنان در همان دو نوبت سال به حرم برسد و خطای مجاز تنها پنج میلی‌متر بود. ابوسمبل بخشی از میراث جهانی یونسکو با عنوان «آثار نوبه» است.