گلاگتسا

دوشنبه‌های تپه

گلاگتسا که «دوشنبه‌های تپه» هم نامیده می‌شود، در شهر اواخاکا و روستاهای پیرامون آن برگزار می‌شود. جوامع بومی از سراسر این ایالت گرد می‌آیند تا فرهنگشان را با رقص، موسیقی، جامه و خوراک به نمایش بگذارند. هر جامهٔ سنتی و هر رقص، تاریخ و معنایی محلی دارد. اجراهای اصلی در آمفی‌تئاتری روباز برگزار می‌شوند که در دامنهٔ تپهٔ فورتین، مشرف به مرکز شهر، ساخته شده و رقص‌های هشت منطقهٔ اواخاکا در نوبت‌های صبح و عصر در آن اجرا می‌شود.

واژهٔ «گلاگتسا» از زبان زاپوتکی آمده و معمولاً به معنای «دادوستد متقابل هدیه و یاری» فهمیده می‌شود؛ یادآوری اینکه همیاری و هم‌بستگی تا چه اندازه در زندگی بومیان مهم است.

ذرت، مریم مقدس و شهری که از نو ساخته شد

اواخاکا جمعیت بومی بزرگی دارد، از زاپوتک‌ها و میکستک‌ها تا گروه‌های بسیار دیگر، که هر کدام زبان و سنت‌های خود را دارند. این جشن از آیین‌هایی زمینی در پیوند با ذرت و خدای ذرت برآمد و در طول سده‌ها عناصر مسیحی را در خود جذب کرد و با جشن مریم کارملی پیوند خورد.

پس از آنکه زلزله‌ای در دههٔ ۱۹۲۰ بخش بزرگی از شهر را ویران کرد، رهبران محلی جشن را برای دلگرمی مردم به رویدادی فرهنگی در سطح ایالت بدل کردند و جشن کم‌کم شکل امروزی‌اش را یافت؛ صحنه‌ای برای نمایش رقص هر منطقه. از دههٔ ۱۹۷۰ آمفی‌تئاتر ویژه‌ای بر تپه دارد که در ۲۰۱۰ از نو ساخته شد.

یک ماه تمام

دوشنبه‌های تپه دل برنامه‌های یک ماه‌اند. برنامهٔ ۲۰۲۶ از جمله نمایش «بانی ستوی گولال»، بازآفرینی تاریخ جشن از روزگار پیش از اسپانیایی‌ها تا امروز، گشت‌های تاریخی، نمایشگاه مسکال، نمایشگاه صنایع‌دستی، مسابقهٔ توپ‌بازی سنتی میکستکی و جشنوارهٔ موله‌ها را در بر داشت. گردشگری به‌سرعت رشد کرده و برخی در اواخاکا پرسیده‌اند جشن تا چه اندازه باید برای گردشگرانِ بلیت‌خریده شکل بگیرد؛ بحثی که شایسته است یک مهمان به یاد داشته باشد.