لوسیا

آورندهٔ نور

در سراسر سوئد، دسته‌های لوسیا را گروه‌های کر کودکان، نوجوانان و بزرگسالان، از آماتورهای پرشور تا حرفه‌ای‌ها، اجرا می‌کنند که همه رداهای سفید بلند پوشیده‌اند. سنت می‌گوید لوسیا باید «نوری در موهایش» داشته باشد که امروز معمولاً حلقه‌ای با شمع‌های برقی بر سر است و هر یک از ندیمه‌هایش هم شمعی به دست دارد. «پسران ستاره» که آن‌ها هم سفیدپوش‌اند، ستاره‌هایی بر سر چوب دارند و کلاه‌های کاغذی مخروطی بلند بر سر، و جن‌های کریسمس با فانوس‌های کوچک در انتهای دسته می‌آیند.

همهٔ سرودها یک مضمون دارند: پیروزی نور بر تاریکی با پدیدار شدن لوسیا. مشهورترینشان که تقریباً هر سوئدی از بر است، معمولاً ورود و خروج دسته را همراهی می‌کند و از شبی می‌گوید که سنگین بر حیاط‌ها و خانه‌ها گام می‌نهد تا سنت لوسیا با شمع‌های روشن از راه برسد.

قدیس و باور مردمی

رسم لوسیای سوئدی آمیزه‌ای از چند سنت به نظر می‌رسد: سنت لوسیای شهید اهل سیراکوز که در ۳۰۴ درگذشت، و افسانه‌ای سوئدی دربارهٔ لوسیا به عنوان نخستین همسر آدم. در تقویم کهن، شب لوسیا بلندترین شب سال بود؛ شبی خطرناک که موجودات فراطبیعی در گردش بودند و همهٔ جانوران سخن می‌گفتند. به مردم توصیه می‌شد هفت یا نه صبحانهٔ مفصل بخورند، کسی که دیرتر از همه برمی‌خاست «لوسهٔ شپش» نام می‌گرفت، و در سوئد روستایی جوانان در آن شب به شکل لوسیا درمی‌آمدند و خانه به خانه آواز می‌خواندند و خوراک و عرق می‌خواستند.

نخستین لوسیای سفیدپوش ثبت‌شده در ۱۷۶۴ در یک خانهٔ اربابی روستایی پدیدار شد، اما این رسم تنها در سدهٔ بیستم، هنگامی که مدرسه‌ها و انجمن‌های محلی ترویجش کردند، در سراسر جامعهٔ سوئد رواج یافت؛ دسته‌های آوازخوان سفیدپوش شکلی آرام‌تر و مهارشده‌تر از خوش‌گذرانی‌های پرهیاهوی جوانان در گذشته به شمار می‌آمدند. استکهلم نخستین لوسیای خود را در ۱۹۲۷ برگزید.