فانوس‌های اژدها بر فراز آب در جشن نیمهٔ پاییز در پکن

جشن نیمهٔ پاییز

中秋节

عکس: Shizhao، CC BY-SA 2.5، از ویکی‌انبار

در شب پانزدهم ماه هشتم قمری که ماه را در کامل‌ترین و درخشان‌ترین حالش می‌دانند، خانواده‌های چینی گرد هم می‌آیند، کیک ماه می‌خورند، فانوس به دست می‌گیرند و به ماه می‌نگرند؛ جشن برداشتی که افسانهٔ چانگ‌اِ در دل آن است.

ماه و چانگ‌اِ

جشن نیمهٔ پاییز از مهم‌ترین جشن‌های فرهنگ چینی است. چینی‌ها از دوران شانگ برداشت محصول را زیر ماه تمامِ پاییزی جشن گرفته‌اند و واژهٔ «نیمهٔ پاییز» نخستین بار در کتاب «آیین‌های جو» آمده است. این جشن در آغاز دوران تانگ رواج یافت و در دوران مینگ و چینگ یکی از جشن‌های اصلی مردمی چین شده بود.

جشن با افسانهٔ چانگ‌اِ پیوند خورده است. در یک روایت، کمان‌دار بزرگ هو یی نُه خورشید از ده خورشیدی را که زمین را می‌سوزاندند فرو انداخت و اکسیر جاودانگی به او رسید. وقتی شاگردش خواست آن را بدزدد، همسرش چانگ‌اِ اکسیر را خود نوشید و به ماه پرواز کرد. هو یی میوه‌ها و کیک‌هایی را که چانگ‌اِ دوست می‌داشت پیشکش گذاشت و مردم نیز همراهش شدند؛ به گفتهٔ این داستان، نیایش به ماه در این شب از همین جا آغاز شد.

دورهمی، فانوس و کیک ماه

این جشن پیش از هر چیز جشن گرد هم آمدن است. خانواده‌ها در فضای باز کیک ماه می‌خورند و به ماه، نماد هماهنگی و یگانگی، نگاه می‌کنند. فانوس‌های روشن را در دست می‌گیرند، بر برج‌ها می‌آویزند یا به آسمان رها می‌کنند و روی آن‌ها معما می‌نویسند تا دیگران پاسخش را بیابند. در گذشته بزرگِ خانه کیک‌های ماه را می‌برید و به هر کس تکه‌ای می‌داد؛ امروز بیشتر آن را هدیه می‌دهند. رقص اژدها و شیر هم، بیشتر در جنوب چین، اجرا می‌شود.

زمان برگزاری

جشن نیمهٔ پاییز پانزدهمین روز ماه هشتم تقویم چینی است و میان ۷ سپتامبر و ۸ اکتبر می‌افتد. در سرزمین اصلی چین تعطیل رسمی است.

  • ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶محاسبه‌شده
  • ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۷محاسبه‌شده
  • ۳ اکتبر ۲۰۲۸محاسبه‌شده
  • ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۹محاسبه‌شده
  • ۱۲ سپتامبر ۲۰۳۰محاسبه‌شده

خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها

کیک ماه

شیرینی‌های گرد که معمولاً مغزی خمیر شیرین لوبیا یا دانهٔ نیلوفر دارند. گردی‌شان نماد کمال و دورهمی است؛ اعضای خانواده آن را با هم تقسیم می‌کنند و به یکدیگر هدیه می‌دهند.

شراب و کیک گل عثمانتوس

در این فصل گل عثمانتوس شکوفه می‌دهد و در برخی جاها شراب و کیک عثمانتوس از رسوم جشن است.

منابع

این مدخل بر پایهٔ منابع زیر نوشته شده است.

  1. Mid-Autumn FestivalWikipedia · خوانده‌شده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶
  2. Gregorian-Lunar Calendar Conversion TablesHong Kong Observatory · خوانده‌شده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶

جشن‌های مرتبط

چینفصلی

جشن فانوس

元宵节

در نخستین شب ماه تمام سال چینی، فصل سال نو در نور به پایان می‌رسد؛ معماهای فانوس، گلوله‌های شیرین برنجی و نمایشگاه‌های بزرگ فانوس مانند نمایشگاه معبد کنفوسیوس نانجینگ و زیگونگ در سیچوان که از جشن بهار تا همین شب برپا هستند.

۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۷محاسبه‌شده

چینسال نو

جشن بهار (سال نو چینی)

春节

نخستین روز سال قمری‌خورشیدی چینی مهم‌ترین جشن فرهنگ چینی است؛ فصل بازگشت به خانه، نوشته‌های سرخ بهاری بر در، شام دورهمی در شب سال نو و دیدار با خویشان. همین جشن یکی از بزرگ‌ترین جابه‌جایی‌های سالانهٔ مردم در جهان را به راه می‌اندازد.

۵ تا ۶ فوریهٔ ۲۰۲۷محاسبه‌شده

ایرانفصلی

شب یلدا

در بلندترین شب سال، خانواده‌ها در خانهٔ بزرگ‌ترها گرد سفره‌ای از انار، هندوانه، آجیل و خشکبار جمع می‌شوند، حافظ می‌خوانند و قصه می‌گویند و تا پاسی از نیمه‌شب گذشته بیدار می‌مانند.

۲۱ دسامبر ۲۰۲۶محاسبه‌شده