جشن سن فرمین

قدیسی و بازاری تابستانی

این جشن به احترام قدیس فرمین، حامی مشترک ناوارا، برگزار می‌شود که بنا بر روایت نخستین اسقف پامپلونا و از شهیدان کلیسای نخستین بود. جشن از دو رویداد سده‌های میانه برآمده است: بازارهای تابستانی که بازرگانان دام با گاو و گوسفند به شهر می‌آمدند و کم‌کم گاوبازی هم به آن افزوده شد، و جشن مذهبی قدیس. در سال ۱۵۹۱ جشن قدیس از اکتبر به ۷ ژوئیه منتقل شد تا با بازار هم‌زمان شود و همین را آغاز «سن‌فرمینس» می‌دانند. رمان «خورشید همچنان می‌دمد» ارنست همینگوی این جشن را در جهان پرآوازه کرد.

نه روز سفید و سرخ

ظهر ۶ ژوئیه، موشکی به نام چوپیناسو از بالکن شهرداری شلیک می‌شود و میدان پایین منفجر می‌شود. روز ۷ ژوئیه، مهم‌ترین روز، تندیس سدهٔ پانزدهمی قدیس فرمین همراه با رقصندگان، نوازندگان و مقام‌های شهر در شهر قدیم گردانده می‌شود؛ برای قدیس رقص سنتی «خوتا» اجرا و گل سرخی در کنار چاهش پیشکش می‌شود.

هر صبح، دستهٔ غول‌ها و کله‌گنده‌ها از کوچه‌ها می‌گذرد: هشت پیکرهٔ غول‌آسای حدود چهار متری که در ۱۸۶۰ ساخته شده‌اند و شاهان و ملکه‌های چهار قاره را نشان می‌دهند، با موسیقی سنتی می‌رقصند و پیکره‌های کوچک‌تر «کیلیکی» و «زالدیکو» با باتوم‌های اسفنجی بچه‌ها را دنبال می‌کنند.

دوندگی با گاوها

پرآوازه‌ترین برنامه «انسیرو» است. از ۷ تا ۱۴ ژوئیه، ساعت ۸ صبح، صدها دونده پیشاپیش شش گاو جنگی و گاوهای راهنمایشان در مسیری ۸۲۵ متری از کوچه‌های تنگ تا میدان گاوبازی می‌دوند و هر مرحلهٔ دوندگی با موشکی اعلام می‌شود. همان گاوها در گاوبازی هر روز ساعت ۱۸ کشته می‌شوند.

بیچاره من

نیمه‌شب ۱۴ ژوئیه مردم در برابر شهرداری گرد می‌آیند، شمع روشن می‌کنند، دستمال‌های سرخ را باز می‌کنند و «پوبره د می»، «بیچاره من»، را می‌خوانند و جشن با آتش‌بازی به پایان می‌رسد.