نپال تقویم خودش را دارد و سال خودش را. پاییزش سه جشن را در هفت هفته جا میدهد — ارابههای ایندرا جاترا در کاتماندو، دو هفتهٔ دسین که همهٔ کشور به خانه برمیگردد، و چراغهای تیهار — و بهارش باز با ارابه آغاز میشود، در بهاکتاپور، حوالی سال نو خورشیدی.
عکس: Shadow Ayush، CC BY-SA 4.0، از ویکیانبار
نپال با تقویم میلادی کار نمیکند. سال رسمی «بیکرم سامبات» است، نزدیک پنجاهوهفت سال جلوتر، و ماههایش وسط ماههای ما آغاز میشود؛ جشنهای بزرگ هم بر پایهٔ «تیتی» قمری در همان تقویم تعیین میشوند، پس تاریخ میلادیشان سال به سال هفتهها جابهجا میشود. تاریخهای این اطلس از فهرست تعطیلات رسمیای گرفته شده که دولت برای هر سال بیکرم سامبات منتشر میکند.
سه جشن از این چهار جشن در هفت هفتهٔ پاییز میافتند. ایندرا جاترا از آنِ کاتماندو است و از آنِ شهرِ نِواریِ زیر پایتخت: تیری که در کاخ کهن برپا میشود، رقصهای نقابدار در میدانها، و ارابهٔ کوماری، الههٔ زنده، که در کوچهها کشیده میشود. دسین دو هفتهٔ همهٔ کشور است، تنها زمانی از سال که همه به خانه سفر میکنند؛ جادهها پر میشود و بعد خالی. تیهار دو هفتهونیم بعد میآید و پنج روز خانهها را روشن میکند؛ یک روزش مال سگهاست.
چهارمی بهار است. بیسکت جاترای بهاکتاپور از معدود جشنهای نپالی است که به سال خورشیدی بسته است نه به ماه، و برای همین بر سال نو نپالی در میانهٔ آوریل مینشیند و ارابهها تقریباً هر سال در همان روزها از همان کوچهها میگذرند.
इन्द्रजात्रा
هشت روز در واپسین هفتههای موسمی، کاتماندو تنهٔ درختی را در کاخ کهن برپا میکند، میدانهایش را از رقص نقابدار پر میکند و ارابهٔ کوماری، الههٔ زنده، را در کوچههای شهرِ نِواری میکشد. آغازش پوزشخواهی از خدایی بود که شهر او را بسته بود.
۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶اعلام رسمی
दशैँ
بلندترین جشن نپال پانزده روز طول میکشد و شهرها را خالی میکند. روز نخست جو در کوزهای میکارند؛ روز دهم بزرگترها تیکای سرخ و همان جوانههای زرد را بر پیشانی جوانترها میگذارند و کمی پول میدهند. ادارات تعطیل میشود و همهٔ کشور به خانه میرود.
۱۱ تا ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶اعلام رسمی
तिहार
پنج روز که نپال آستانهٔ خانههایش را روشن میکند و بهترتیب کلاغ، سگ، گاو، گاو نر و برادر را ارج مینهد. چراغهای روغنی روی لبهٔ پنجرهها میایستند، نقشهای رنگی بر زمینِ درگاه کشیده میشود و بچهها خانهبهخانه میخوانند و شیرینی و سکه میگیرند.
۸ تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶اعلام رسمی
बिस्केट जात्रा
بهاکتاپور برای سال نو دو ارابه بیرون میآورد و میگذارد دو نیمهٔ شهر بر سرشان کشمکش کنند. تیر بلندی در لبهٔ شهر برپا میشود و شب آخرِ سال کهنه پایینش میکشند؛ سال با افتادن همان تیر برمیگردد.
۱۰ تا ۱۸ آوریل ۲۰۲۷تخمینی