جشنوارهٔ بادبادک‌های غول‌آسای سومپانگو

بادبادک برای درگذشتگان

سومپانگو شهری در ایالت ساکاتپکسِ گواتمالاست. هر سال در ۱ نوامبر، روز همهٔ قدیسان، مردمش در زمین فوتبال کنار گورستان برای مسابقهٔ بادبادک‌های غول‌آسا گرد می‌آیند که بر پایهٔ خلاقیت و پرواز داوری می‌شود. خانواده‌ها با فرستادن بادبادک‌های رنگارنگ به آسمان، درگذشتگانشان را یاد می‌کنند. افسانه‌ای محلی می‌گوید روزگاری در این روز ارواح پلید به گورستان هجوم می‌آوردند و روان‌های نیکِ آرمیده را آزار می‌دادند؛ مردم به توصیهٔ بزرگان تکه‌های کاغذ را رو به باد به هوا فرستادند تا مزاحمان را برانند و ارواح نیک آرام گرفتند. هنوز می‌گویند صدای ریشه‌ها و دم بادبادک‌ها روان‌های بد را از شهر دور نگاه می‌دارد.

این جشنواره در ۱۹۹۸ میراث فرهنگی گواتمالا شناخته شد و در ۲۰۲۴ یونسکو «فن ساخت بادبادک‌های غول‌آسای سانتیاگو ساکاتپکس و سومپانگو» را در فهرست معرف ثبت کرد؛ یونسکو پیشینهٔ ساختن و پراندن این بادبادک‌ها را به اواخر سدهٔ نوزدهم و آغاز سدهٔ بیستم می‌رساند. در ۲۰۲۳ که هوای بد جشنواره را به تعویق انداخت، نخستین بار در دو روز برگزار شد و بیش از صد هزار بازدیدکننده داشت.

ماه‌ها کار

حدود شصت گروه با نزدیک ۲۷۰۰ نفر بادبادک‌ها را می‌سازند. بزرگ‌ترینشان از ۵٫۵ تا ۲۰ متر پهنا دارند و ماه‌ها کار می‌برند؛ هر روز چند ساعت و گاهی شب‌های کامل. هر گروه نخست پیامی را که بادبادکش خواهد داشت تعیین می‌کند، اغلب دربارهٔ یگانگی، ایمان، احترام به سنت یا مادر زمین، سپس طرحی به مقیاس می‌کشد و آنگاه اسکلت و طرح در اندازهٔ واقعی را با کاغذ نازک می‌سازد. اسکلت که از نی ساخته و با کنف، طناب یا سیم بسته می‌شود، در شب ۳۱ اکتبر سوار می‌شود و دُمی از پارچه و ریشه‌هایی از کاغذ تعادل بادبادک را در هوا حفظ می‌کنند.