روز ملی نیوزیلند یادبود امضای پیمان وایتانگی در ۶ فوریهٔ ۱۸۴۰ میان تاج بریتانیا و سران مائوری است؛ با نیایش سپیدهدم، سخنرانیها، آواز و رقص مائوری و قایقهای «واکا» در بندرگاه محوطهٔ پیمان، و گاه با اعتراض و بحث.
پیمان
در ۶ فوریهٔ ۱۸۴۰ پیمان وایتانگی (Te Tiriti o Waitangi) نخستین بار در محوطهٔ خانهٔ جیمز باسبی در وایتانگی، در خلیج جزایر، به امضای نمایندگان تاج بریتانیا و حدود ۴۵ تن از سران مائوری رسید. در هفت ماه بعد نسخههایی از پیمان در سراسر کشور گردانده شد و سرانجام حدود ۵۴۰ سرکرده آن را امضا کردند. این پیمان به حاکمیت بریتانیا بر نیوزیلند انجامید و بسیاری آن را سند بنیادگذاری کشور میدانند.
از ۱۹۳۴ تا روز ملی
در ۱۹۳۲ فرماندار کل، لرد بلدیزلو، و همسرش خانهٔ فرسودهٔ باسبی را که امروز «خانهٔ پیمان» نام دارد خریدند و به ملت پیشکش کردند. این محوطه در ۶ فوریهٔ ۱۹۳۴ به عنوان ذخیرهٔ عمومی وقف شد و این رویداد نخستین روز وایتانگی به شمار میآید. بزرگداشتهای سالانه از ۱۹۴۷ با مراسمی از سوی نیروی دریایی سلطنتی نیوزیلند کنار دکل پرچم محوطه آغاز شد؛ سال بعد یک سخنران مائوری به برنامه افزوده شد و از میانهٔ دههٔ ۱۹۵۰ اجرای فرهنگی مائوری رایج شد. این روز در ۱۹۷۴ با نام «روز نیوزیلند» تعطیل ملی شد و در ۱۹۷۶ دوباره «روز وایتانگی» نام گرفت.
در محوطهٔ پیمان
در روزهای پیش از جشن، سیاستمداران در مارائه پذیرفته میشوند و سخنان قبیلهٔ محلی را میشنوند که اغلب به مسائل روز میپردازد و به بحثهای پرشور میکشد؛ این روز دیرزمانی است که کانون اعتراض فعالان مائوری هم بوده است. در خود ۶ فوریه، بنیاد ملی وایتانگی در سپیدهدم نیایشی همگانی برگزار میکند که بزرگان مائوری، رهبران دینی، سیاستمداران، دیپلماتها و نیروهای دفاعی در آن حاضرند، و از ۲۰۱۸ وزیران دولت پس از آن به مردم صبحانهٔ کبابی میدهند. در طول روز روی صحنههای سراسر محوطه «کاپا هاکا» ــ آواز و رقص مائوری ــ و گفتوگوها و سرگرمیها برپاست و قایقهای واکا، و گاه یک کشتی نیروی دریایی، در بندرگاه نمایش میدهند. روز با پایین آوردن پرچمها به دست نیروی دریایی به پایان میرسد.
در دیگر جاهای نیوزیلند این روز آرامتر است و رژهٔ بزرگ یا آتشبازی ندارد. برخی مارائهها درهایشان را به روی مردم میگشایند و شوراهای شهر، موزهها، کتابخانهها و نگارخانهها برنامههای رایگان برگزار میکنند.
زمان برگزاری
روز وایتانگی هر سال ۶ فوریه است. اگر به شنبه یا یکشنبه بیفتد، تعطیل رسمی به دوشنبهٔ بعد منتقل میشود. مراسم در وایتانگی معمولاً دو سه روز زودتر آغاز میشود.
- ۶ فوریهٔ ۲۰۲۷محاسبهشده
- ۶ فوریهٔ ۲۰۲۸محاسبهشده
- ۶ فوریهٔ ۲۰۲۹محاسبهشده
- ۶ فوریهٔ ۲۰۳۰محاسبهشده
منابع
این مدخل بر پایهٔ منابع زیر نوشته شده است.
- Waitangi DayWikipedia · خواندهشده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶
- Public holidays and anniversary datesEmployment New Zealand · خواندهشده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶
- New Zealand travel advice: safety and securityUK Foreign, Commonwealth & Development Office · خواندهشده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶
جشنهای مرتبط
ماتاریکی
Matariki
هنگامی که خوشهٔ ستارهٔ ماتاریکی ــ همان پروین ــ در آسمان پیش از سپیدهٔ میانهٔ زمستان دوباره پدیدار میشود، مائوریها آغاز سال نو را با یاد درگذشتگان، خوراک دادن به ستارگان و نگاه به آینده جشن میگیرند. از ۲۰۲۲ این روز در نیوزیلند تعطیل رسمی است.
۲۵ ژوئن ۲۰۲۷اعلام رسمی
نادام
Наадам
هر ژوئیه مغولستان برای «سه بازی مردان» از کار میایستد؛ کشتی، اسبدوانیِ دور و دراز با سوارکاران کودک و تیراندازی با کمان، که در ورزشگاه اولانباتور با رژهٔ سواران، رقصندگان و نُه پرچمِ دماسبی چنگیزخان آغاز میشود.
۱۱ تا ۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۷محاسبهشده
جشن معبد شاهان هونگ
Giỗ Tổ Hùng Vương
در آغاز ماه سوم قمری، میلیونها ویتنامی از کوه نگیا لین در فو تو بالا میروند تا شاهان هونگ، بنیانگذاران افسانهای کشور، را گرامی بدارند؛ با دستهروی تختروانها، طبل و گونگ، پیشکش کیکهای برنجی و آواز «سوان».
۱۶ آوریل ۲۰۲۷محاسبهشده