
تت ترونگ تو (جشن نیمهٔ پاییز ویتنام)
Tết Trung Thu
عکس: vi:Thành viên:Viethavvh، Public domain، از ویکیانبار
در ویتنام، ماه تمامِ نیمهٔ پاییز از آنِ کودکان است؛ دستهروی فانوس پس از تاریکی، فانوسهای ستارهای و نقابها، رقص شیر از خانهای به خانهٔ دیگر و سفرههایی از کیک، میوه و پیکرکهای خمیر برنج.
جشن کودکان
«تت ترونگ تو» را پس از تت دومین جشن مهم ویتنام میدانند و اغلب «جشن کودکان» مینامند. به باور سنتی، کودکان بیگناهترین مردم و نزدیکترین آنان به زیبایی مقدس و طبیعی جهان بودند. در کهنترین شکلش، این شب برای بزرگداشت اژدهایی بود که باران را برای کشتزارها میآورد و مردم ماه را مینگریستند تا آیندهٔ برداشت را پیشبینی کنند. دعا برای باروری کمکم به جشن کودکان بدل شد و در آغاز سدهٔ بیستم در هانوی، این جشن بیش از هر چیز جشن کودکان شده بود.
زیر ماه تمام، کودکان با فانوسهایی به شکلها و رنگهای گوناگون در تاریکی دستهروی میکنند و نقاب میزنند؛ نقابهایی که روزگاری از خمیر کاغذ بود و اکنون بیشتر پلاستیکی است. فانوسهای سایهای دستساز، که اغلب چهرههایی از تاریخ ویتنام را نشان میدهند، از دوران سلسلهٔ لی در سدهٔ دوازدهم بخشی از جشن بودهاند، هرچند فانوسهای کارخانهای تا حد زیادی جایشان را گرفتهاند.
افسانهها، شیرها و خوراک
جز داستان چانگاِ، که در ویتنام «هانگ نگا» خوانده میشود، دو افسانهٔ دیگر هم به این شب پیوستهاند. یکی دربارهٔ «کوئی» است که چسبیده به درخت انجیر معابد مقدسی به ماه رفت؛ کودکان فانوس روشن میکنند تا راه بازگشت به خانه را به او نشان دهند. دیگری داستان ماهی کپوری است که تمام سال تلاش کرد تا به اژدها بدل شود.
رقص شیر بخش مهمی از جشن است. گروههای کودکان و گروههای حرفهای در خیابانها اجرا میکنند و خانه به خانه میروند و اجازهٔ رقص میخواهند؛ اگر صاحبخانه بپذیرد، شیر برای برکت در خانه میرقصد و صاحبخانه در عوض پول خوشیمنی میدهد. کیکها و میوهها را به شکلهای پرکار میچینند؛ خمیر برنج را به شکل جانوران درمیآورند و پرههای پوملو را به شکل خرگوش یا سگ.
زمان برگزاری
تت ترونگ تو پانزدهمین روز ماه هشتم تقویم قمری است و معمولاً در سپتامبر یا اوایل اکتبر میافتد. رقص شیر از چند روز پیش از آن آغاز میشود.
- ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶محاسبهشده
- ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۷محاسبهشده
- ۳ اکتبر ۲۰۲۸محاسبهشده
- ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۹محاسبهشده
- ۱۲ سپتامبر ۲۰۳۰محاسبهشده
خوراکیها و نوشیدنیها
آرایهٔ کیک و میوه
کیکها و میوهها فقط خورده نمیشوند، بلکه با دقت به شکلهایی چیده میشوند. در آغاز سدهٔ بیستم، دختران خانوادههای ثروتمند برای خواهر و برادرهای کوچکترشان سینیهایی از خوراکی میآراستند و این رسم بعدها به خانوادههای دیگر هم رسید.
تو هه
پیکرکهایی از خمیر برنج که با رنگهای طبیعی رنگ میشوند؛ ساختهٔ روستاییان شوان لا، کمی شمال هانوی.

منابع
این مدخل بر پایهٔ منابع زیر نوشته شده است.
- Mid-Autumn FestivalWikipedia · خواندهشده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶
- TếtWikipedia · خواندهشده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶
- Gregorian-Lunar Calendar Conversion TablesHong Kong Observatory · خواندهشده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶
- Phases of the MoonUS Naval Observatory, Astronomical Applications · خواندهشده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶
جشنهای مرتبط

جشن نیمهٔ پاییز
中秋节
در شب پانزدهم ماه هشتم قمری که ماه را در کاملترین و درخشانترین حالش میدانند، خانوادههای چینی گرد هم میآیند، کیک ماه میخورند، فانوس به دست میگیرند و به ماه مینگرند؛ جشن برداشتی که افسانهٔ چانگاِ در دل آن است.
۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶محاسبهشده

تت (سال نو ویتنامی)
Tết Nguyên Đán
سال نو قمری مهمترین جشن ویتنام است؛ زمان بازگشت به خانه، رسیدگی به گور نیاکان، آراستن خانه با شکوفهٔ هلو یا گل زرد «مای»، پیچیدن کیکهای برنجی و دقت به اینکه نخستین کسی که از در وارد میشود کیست.
۶ تا ۸ فوریهٔ ۲۰۲۷محاسبهشده

لوی کراتونگ
ลอยกระทง
در شب ماه تمامِ ماه دوازدهم تایلندی، مردم سبدهای کوچک آراستهای را با شمع، عود و آرزویی بر رودها، آبراهها و برکههای سراسر تایلند رها میکنند. در چیانگمای این شب با یی پنگ همزمان است و فانوسهای آسمانی به دل تاریکی بالا میروند.
۲۵ نوامبر ۲۰۲۶تخمینی