گالونگان و کونینگان

تقویمی که کاری به آفتاب ندارد

پاووکون ۲۱۰ روز است: نه روزِ کبیسه دارد، نه ماهِ افزوده، و نه هیچ نسبتی با خورشید و ماه. از ده هفته ساخته شده که هم‌زمان می‌دوند ــ هفته‌های یک، دو، سه، چهار، پنج، شش، هفت، هشت، نه و ده روزه ــ و ۲۱۰ صرفاً جایی است که هفته‌های پنج و شش و هفت‌روزه دوباره هم‌گام می‌شوند. این ۲۱۰ روز به سی ووکوی نام‌دار بخش می‌شود: سینتا، لاندپ، اوکیر، و همین‌طور تا دونگولان و کونینگان و واتوگونونگ.

گالونگان همان بودا کلیوونِ دونگولان است ــ بودا در هفتهٔ هفت‌روزه چهارشنبه است، کلیوون روزی از هفتهٔ پنج‌روزه، و دونگولان یازدهمین ووکو. چون این چرخه شمارشِ سادهٔ روزهاست و سالِ میلادی نیست، جشن هر بار حدودِ یک ماه و نیم به عقب می‌لغزد و تقریباً دو بار در سالِ خورشیدی می‌افتد. حسابش دقیق است: بیست‌ودو تاریخِ گالونگان که برای ۲۰۱۸ تا ۲۰۳۰ منتشر شده، همه به فاصلهٔ مضربِ درستی از ۲۱۰ روز از هم‌اند، و همه چهارشنبه‌اند.

تیرها

گالونگان پیروزیِ دارما بر اَدارما را جشن می‌گیرد، و روزی است که ارواحِ نیاکان برای دیدارِ نمازگاه‌های خانگی فرود می‌آیند. نخستین چیزی که تازه‌وارد می‌بیند پِنجور است: یک تیرِ بامبو، آن‌قدر بلند که وزنِ خودش آن را به طاقی بر فرازِ جاده خم می‌کند، آویخته از برگِ خرما و خوشهٔ برنج و میوه، با نمازگاهی کوچک ــ سانگّاه پِنجور ــ بر پایش و لاماکِ بافته‌ای بر درگاه. جلوِ هر خانه برپا می‌شوند و جادهٔ ده تبدیل به تونل می‌شود.

روزِ پیش از آن پِنامپاهان است، که خوک و مرغ را برای سفره می‌کشند. روزِ پس از آن مانیس گالونگان است، که برای دیدارِ خویشان است.

کونینگان، پیش از ظهر

ده روز بعد کونینگان می‌رسد، در سانیسکارا کلیوونِ کونینگان، وقتی ارواح بازمی‌گردند. نام را به کااونینگان برمی‌گردانند، یعنی آگاهی یافتن. نذرها زردند: ناسی کونینگ، برنجِ زرد، برای فراوانی. در میانشان تامیانگ است، گرد مثلِ سپر و مثلِ چرخشِ همین دوره، برای نگه‌داری؛ کولم است؛ و اندونگان، که توشه است ــ خوراکی برای سفری که نیاکان در پیش دارند.

همهٔ این‌ها باید صبح تمام شود. برکت را تنها تا رسیدنِ آفتاب به اوج حاضر می‌دانند، پس تا ظهر کونینگان تمام است و جزیره دوباره دویست روزِ دیگر ساکت می‌شود.