تسه‌چوی تیمفو

سه روز در حیاط

ادارهٔ شهرستان ساده توضیحش می‌دهد. تسه‌چوی تیمفو معمولاً اواخر سپتامبر یا اوایل اکتبر آغاز می‌شود و بسته به تقویم قمری بوتان در هر سال سه تا پنج روز طول می‌کشد؛ معمولاً از روز دهمِ ماه شروع و در چهاردهم تمام می‌شود، گاهی سیزدهم یا پانزدهم. در محوطهٔ دزونگ تاشی‌چو برگزار می‌شود و یادِ گورو رینپوچه را گرامی می‌دارد، همان قدیسی که در سدهٔ هشتم بودیسم را به بوتان آورد. رقص‌ها «چام»‌اند، نقاب‌دار، اجرای راهبان و رقصندگانِ عادی در جامه‌های ویژه، و هر رقص چیزی می‌گوید — آموزه‌ای، افسانه‌ای، داوریِ مردگان.

اول دروبچن

تسه‌چو تنها نمی‌آید. در همان دژ، چند روز پیش‌تر، «دروبچنِ تیمفو» برگزار می‌شود؛ فهرستِ مقدماتی ۲۰۲۷ آن را ۵ اکتبر گذاشته و تسه‌چو را از دهم. دروبچن آیین است؛ تسه‌چو آن بخشی است که مردم برایش می‌آیند.

آتساراها و نوازندگان

دلقک‌ها را «آتسارا» می‌نامند. نقابِ سرخ دارند، نمادی چوبی به دست می‌گیرند، جمعیت را دست می‌اندازند و برکت‌هایی می‌دهند که در عینِ حال شوخی‌اند، و تمامِ روز کار می‌کنند در حالی که رقصندگان می‌آیند و می‌روند. کنارِ میدان نوازندگان با سنج، کرنای بلند و طبل می‌نشینند، و این رقص‌اند که با آنها هماهنگ می‌شوند، نه برعکس.

چه وقت است

تاریخ از تقویم قمری بوتان می‌آید و اینجا به دست نمی‌آید. انجمن دفترهای گردشگری بوتان هر سال برنامه‌ای با عنوانِ «تاریخ‌های مقدماتی جشن‌ها» منتشر می‌کند و می‌نویسد که تا تأییدِ دزونگ مقدماتی‌اند؛ فهرستِ ۲۰۲۷ ‏۱۰ تا ۱۲ اکتبر را می‌دهد. فاصله‌اش با ۲۰۲۶، که جشن در هفتهٔ سومِ سپتامبر افتاد، نشان می‌دهد چقدر می‌تواند جابه‌جا شود.