نگاچامِ دْرامِتسه

شانزده طبل

پروندهٔ یونسکو دقیق توصیفش می‌کند. در این رقص شانزده رقصندهٔ مردِ نقاب‌دار با جامه‌های پُررنگ هستند و ده مردِ دیگر که دستهٔ نوازندگان را می‌سازند — سنج، کرنا و طبل: «بانگ نگا»، طبلِ استوانه‌ایِ بزرگ، «لَگ نگا»، طبلِ کوچکِ تختِ دستی، و «نگا چِن» که با چوبی خمیده نواخته می‌شود. رقصندگان ردای رهبانی می‌پوشند و نقاب‌های چوبی با چهرهٔ جانوران، هم واقعی و هم اسطوره‌ای. نخست در نیایشگاهِ اصلی دعا می‌خوانند و سپس به حیاطِ صومعه می‌آیند.

رقص دو بخش دارد. یکی آرام و مراقبه‌وار است و ایزدانِ آرام را نشان می‌دهد؛ دیگری تند و ورزشی است و رقصندگان در آن ایزدانِ خشمگین می‌شوند. هر دو را قهرمانان و قهرمانانِ زنِ جهانِ آسمانی می‌دانند، و سنّت همین را خاستگاهِ رقص می‌شمارد — ساخته نشده، بلکه دیده شده است.

یک صومعه

دْرامِتسه روستایی است در بخشِ دْرامِتسه، در قسمتِ شرقیِ شهرستانِ مونگار، بر تیغه‌ای بسیار بالاتر از جادهٔ مونگار به تراشیگانگ. صومعه‌اش اوگین تگچوک نامدروئل چولینگ نام دارد، مقرِ سلسلهٔ پِلینگ سونگترول در بوتان است، و این رقص قرن‌هاست آنجا اجرا می‌شود. جشنی که آن را در خود دارد سالی دو بار برگزار می‌شود، در ماه‌های پنجم و دهمِ تقویم بوتان، به یادِ گورو رینپوچه.

چرا بی‌تاریخ اینجاست

آن برنامهٔ مقدماتیِ ملی که به چهل‌وچند جشنِ بوتانی تاریخ می‌دهد، دْرامِتسه را ندارد. این جشنِ خودِ یک صومعهٔ روستایی است که محلی اعلام می‌شود، و هیچ تاریخ میلادی‌ای برایش در هیچ جایی که این سایت بتواند وارسی کند منتشر نشده است. به‌جای ساختنِ یک تاریخ، خانهٔ تاریخ را خالی گذاشته‌ایم و همین را می‌گوییم.

خودِ رقص را آسان‌تر از جشنش می‌شود پیدا کرد. از یک صومعه در شرق به بیشترِ تسه‌چوهای رهبانی و محلیِ کشور رسیده است، و اگر در پارو یا تیمفو باشید چه‌بسا در برنامه باشد.