یک تَجه در غروب، در دریا برابرِ سدروس ایستاده و مردم گِردش در آب راه می‌روند؛ پایانِ حسین (هوسای)

هوسای

Hosay

عکس: Baba Kii Sun، CC BY 3.0، از ویکی‌انبار

کارگرانِ قراردادیِ هندی در دههٔ ۱۸۵۰ محرم را به ترینیداد بردند. مقبره‌هایی ماکت، به بلندیِ یک خانه، یک سالِ تمام ساخته می‌شوند، پشتِ صف‌های طبلِ تَسا در سنت‌جیمز و سدروس گردانده می‌شوند، و سرانجام به دریا می‌روند.

آنچه با کشتی‌ها آمد

کارگرانِ قراردادیِ هندی آیینِ محرم را به مزارعِ نیشکرِ ترینیداد بردند؛ نخستین هوسای در ترینیداد به ۱۸۵۴ بازمی‌گردد. در دههٔ ۱۸۸۰ به این آیین «تعزیه‌داری» می‌گفتند، یا به همان صورتِ کریولی که ماندگار شد: هوسای — از حسین، نوهٔ پیامبر که در کربلا کشته شد و این ده روز سوگِ اوست.

چیزی که برای آن می‌سازند «تَجه» نام دارد: ماکتِ یک مقبره، یا نمونه‌ای از گوری به شکلِ مسجد، از کاغذ و زرورق و بامبو و ورقهٔ چسبانده، به بلندیِ چند متر، و با رنگ‌هایی که هیچ‌چیزِ دیگری در آن جزیره ندارد. آن‌ها را در طولِ سال در حیاط‌های سنت‌جیمز و سدروس می‌سازند، در خیابان می‌گردانند، و در پایان به دریا می‌برند. کنارشان دو «ماه» می‌رود — هلال‌هایی که نمایندهٔ حسین و برادرش حسن‌اند و رقصندگانی آن‌ها را می‌چرخانند — و پیشاپیشِ همه طبل‌های تَسا، که پوستِ بزشان را روی آتش‌های کوچکِ کنارِ خیابان گرم می‌کنند تا به کوکِ درست برسد.

چهار شب

شش روزِ اول روزه و دعا و ساختن است. چهار روزِ آخر همان است که مردم برایش می‌آیند: شبِ هفتم شبِ پرچم است و پرچم‌های رنگی بیرون می‌آید؛ شبِ هشتم هوسای‌های کوچک — در سدروس «پُتی بونژای» — و ماه‌ها می‌آیند؛ شبِ نهم شبِ هوسای بزرگ است و تَجه‌های کامل بیرون می‌آیند؛ و روزِ دهم، عاشورا، دستهٔ اصلی در خیابانِ وسترن مِینِ سنت‌جیمز راه می‌افتد.

۱۸۸۴

در ژوئیهٔ ۱۸۸۴ مقاماتِ استعماریِ بریتانیا فرمانی صادر کردند که آیینِ علنی را ممنوع می‌کرد. هزاران کارگر که یک سال روی تَجه‌هایشان کار کرده بودند درخواست دادند بگذارند ادامه دهند، به درخواستشان اعتنا نشد، و باز هم به خیابان آمدند. در پورت‌آو‌اسپین پلیس مداخله نکرد. اما در مون رِپو در سن‌فرناندو، پنجشنبه سی‌ام اکتبر ۱۸۸۴، به جمعیتی از مردان و زنان و کودکان ساچمه شلیک شد؛ بیست‌ودو نفر در جا کشته شدند و صدوبیست نفر بعداً زخمی پیدا شدند، برخی از آن‌ها پس از آنکه هنگام حمله به مزارعِ نیشکر گریخته و پنهان شده بودند. در ترینیداد آن روز را «کشتارِ محرم» می‌نامند؛ در اسنادِ بریتانیایی و استعماری «شورشِ هوسای».

حالا چه کسی نگهش می‌دارد

هوسایِ ترینیداد در خاستگاه شیعی است و امروز به آدم‌های بیشتری تعلق دارد. مسلمان و غیرمسلمان می‌آیند، و طبل‌زدن و تَجه‌ساختن بیش از آنکه میراثی دینی باشد میراثِ سنت‌جیمز و سدروس شده است — و همین هم توضیح می‌دهد چرا حال‌وهوای خیابان گاهی با آنچه سوگواری می‌شود جور درنمی‌آید.

زمان برگزاری

چهار شبِ آخر از ده روزِ نخستِ محرم، در تقویمِ قمریِ اسلامی. شبِ هفتم شبِ پرچم است، هشتم شبِ هوسای‌های کوچک و ماه‌ها، نهم شبِ هوسای بزرگ، و روزِ دهم، عاشورا، دستهٔ اصلی.

  • ۱۲ تا ۱۵ ژوئن ۲۰۲۷۷ محرم ۱۴۴۹ ه‍.ق.تخمینی
  • ۳۱ مه تا ۳ ژوئن ۲۰۲۸۷ محرم ۱۴۵۰ ه‍.ق.تخمینی
  • ۲۰ تا ۲۳ مهٔ ۲۰۲۹۷ محرم ۱۴۵۱ ه‍.ق.تخمینی
  • ۱۰ تا ۱۳ مهٔ ۲۰۳۰۷ محرم ۱۴۵۲ ه‍.ق.تخمینی

با احترام همراه شوید

خوب است بدانید

  • این یادبودِ یک مرگ است نه کارناوال، هرچقدر هم صدای طبل‌ها جورِ دیگری به گوش برسد. لحن را از مردمِ دوروبرتان بگیرید.
  • عکس‌گرفتن از تَجه‌ها عادی است؛ پیش از عکس‌گرفتن از حاملانشان یا از طبال‌های در حالِ نواختن بپرسید.
  • پوشیده و ساده بپوشید. شانه و زانو پوشیده، به‌ویژه نزدیکِ حیاط‌هایی که تَجه‌ها در آن ساخته می‌شوند.
  • اگر خوراکی تعارف کردند بگیرید. سیرکردنِ مردم بخشی از همین آیین است.

پرهیز کنید

  • به تَجه دست نزنید. یک سال کار در آن است و مقدس شمرده می‌شود.
  • در دسته الکل ننوشید و آن را نزدیکِ حیاط‌ها نبرید.
  • سرِ راهِ ماه‌ها نایستید. رقصندگانی که آن‌ها را حمل می‌کنند جایی را نمی‌بینند و نمی‌توانند بایستند.

ایمنی

  • شبِ هوسای بزرگ، جمعیتِ خیابانِ وسترن مِین در سنت‌جیمز بسیار فشرده است. یک نقطهٔ قرار بگذارید.
  • طبلِ تَسا از نزدیک واقعاً بلند است؛ برای بچه‌ها محافظِ گوش ببرید.
  • در سدروس تَجه‌ها وارد دریا می‌شوند. ساحل شلوغ است، هوا تاریک، و کفِ دریا ناهموار شیب می‌گیرد.

منابع

این مدخل بر پایهٔ منابع زیر نوشته شده است.

  1. HosayTourism Trinidad (visittrinidad.tt) · خوانده‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶
  2. HosayWikipedia · خوانده‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶
  3. Hosay in TrinidadDiscover Trinidad & Tobago (MEP Publishers) · خوانده‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶
  4. Trinidad and Tobago travel advice: safety and securityUK Foreign, Commonwealth & Development Office · خوانده‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶

نظرها

آنجا بوده‌اید؟ به خوانندگان دیگر بگویید در انتظارشان چیست.

هنوز نظری نیست.

نظرها پیش از نمایش به چشم صاحب سایت می‌رسند.

جشن‌های مرتبط

ترینیداد و توباگونمایش

کارناوال ترینیداد و توباگو

Trinidad and Tobago Carnival

در دوشنبه و سه‌شنبهٔ پیش از چهارشنبهٔ خاکستر، ترینیداد و توباگو به خیابان می‌آید؛ «ژوُوِر» در سپیده‌دم با گل، روغن و رنگ، سپس گروه‌های نقاب‌پوش با لباس‌های رنگارنگ، استیل‌پن و سوکا. کارناوالی که از مجلس‌های رقص فرانسوی‌ها و «کانبولی» آفریقایی‌های آزادشده زاده شد.

۸ تا ۹ فوریهٔ ۲۰۲۷محاسبه‌شده

سنگالمذهبی

مگال بزرگ توبا

Grand Magal de Touba

در ۱۸ صفر، میلیون‌ها زائر طریقت مریدیه به شهر مقدس توبا می‌آیند تا بنیان‌گذارش، شیخ احمدو بامبا، و سالگرد تبعید او به دست فرانسویان را گرامی بدارند؛ بزرگ‌ترین جشن سنگال و یکی از پرطرفدارترین زیارت‌های جهان.

۲۲ تا ۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۷تخمینی

اروگوئهرژهٔ آیینی

دسفیله د یاماداس

Desfile de Llamadas

هر فوریه گروه‌های کاندومبهٔ مونته‌ویدئو از بارریو سور و پالرمو رژه می‌روند ــ پرچم‌ها، ماه‌ها و ستاره‌ها، رقصندگان، طبیب پیر و کدبانوی دوران استعمار، جاروکشانی که بدبیاری را می‌روبند و در انتها دست‌کم سی‌وشش طبل که میراث آفریقایی شهر را می‌نوازند.

فوریهٔ ۲۰۲۷بازهٔ تقریبی