سواری شاهان

پادشاهی که حق حرف‌زدن ندارد

یونسکو این آیین را همان‌گونه وصف می‌کند که در چهار جای جنوب‌شرق کشور نگه داشته می‌شود: شهرهای هلوک و کونوویتسه و روستاهای اسکورونیتسه و ولچنوف، در ناحیه‌ای که اسلواتسکو، یعنی اسلواکیِ موراوی، نام دارد. پسری حدوداً ده تا دوازده‌ساله را به پادشاهی برمی‌گزینند. او با لباس تشریفاتی زنانه سوار می‌شود، نیمی از صورتش را روبان‌ها پوشانده و گل سرخی سفید میان دندان‌هایش است، و تا پایان سواری حق حرف‌زدن ندارد. دو پسرِ همراه، آنان هم با لباس زنانه، با شمشیر کشیده در دو سویش می‌روند؛ بقیهٔ سواران، جوانان هجده‌ساله و بالاتر، لباس مردانه دارند.

دسته قدم‌زنان از خانه‌ای به خانهٔ دیگر می‌رود. سر هر ایست، آوازخوان‌ها بندهای موزون را فریاد می‌زنند — طنزآمیز، دربارهٔ روز، دربارهٔ همان کسانی که جلوی آن خانه ایستاده‌اند — و اهل خانه پول را در صندوق یا یکراست در چکمهٔ سوار می‌گذارند. پس از چند ساعت سواری در خانهٔ خودِ پادشاه پایان می‌گیرد و شب همان‌جا ادامه می‌یابد.

ساختهٔ روستا

اسب‌ها را گل کاغذی می‌پوشاند و هم گل‌ها و هم لباس‌ها را زنان و دختران روستا می‌سازند، با ترکیب رنگ‌ها و شکل‌هایی که ویژهٔ همان روستاست و در خانواده‌ها دست‌به‌دست می‌شود. این سواری کمابیش به همین شکل از آغاز سدهٔ نوزدهم پابرجاست. در روایت چکی آن را به ماتیاس کروینوس، پادشاه مجارستان، پیوند می‌دهند که گفته می‌شود در لباس زنانه از میدان شکست گریخت؛ پژوهشگران آن را آیین گذار هم می‌خوانند: سالی که جوانان روستا بزرگسال شمرده می‌شوند.

کِی و کجا

ولچنوف، روستایی با حدود سه هزار نفر، هر سال سواری دارد و همین سواری است که بیشتر بازدیدکنندگان می‌بینند: جشن، آخرین آخرهفتهٔ ماه مه را پر می‌کند و خودِ سواری ظهر یکشنبه بیرون می‌آید. هلوک هر سه سال، کونوویتسه هر دو سال، و اسکورونیتسه در سال‌های جشنوارهٔ اسلواتسکی روک. تاریخ از آنِ پنجاهه بود و توصیف‌های قدیمی‌تر هنوز همان را می‌گویند، اما امروز روستا آن را تعیین می‌کند؛ برنامه بهار هر سال در ولچنوف منتشر می‌شود.