سونگ‌پیون

نیم‌ماه، از روی قصد

سونگ‌پیون کلوچهٔ کوچکِ برنجیِ کره‌ای است — یک توک — به شکلِ نیم‌ماه. خمیرش آردِ برنج است که با نمک و آبِ داغ ورز می‌دهند تا صاف شود؛ تکه‌ای را در کفِ دست پهن می‌کنند، یک قاشق مغزی وسطش می‌گذارند و لبه‌ها را به‌هم می‌فشارند تا هلال شود.

این شکل یک استدلال است. نیاکانِ کره‌ای بر آن بودند که ماهِ کامل، از آنجا که کامل است، جز کاستن راهی ندارد، حال آنکه نیم‌ماه هنوز در راهِ پرشدن است — پس نیم‌ماه شکلِ فراوانی و رونقی است که در راه است. داستانِ دومی هم هست، از روزگارِ اویجا پادشاهِ بکجه، که لاک‌پشتی پیدا می‌شود با نوشته‌ای کنده بر پشتش: سیلا نیم‌ماه است؛ و چنین فهمیده شد که آیندهٔ سیلا هنوز پیشِ روی اوست.

باوری هم به شکل‌دادنش چسبیده: هر که سونگ‌پیونِ زیبایی بسازد همسری خوب می‌یابد، یا فرزندی زیبا. و چون سونگ‌پیون را شبِ پیش از چوسوک همهٔ اهلِ خانه با دست و به مقدار تا می‌زنند، این حرف بسیار گفته می‌شود.

سوزنِ کاج

سونگ یعنی کاج. کلوچه‌ها را در بخارپز روی سوزنِ کاج می‌چینند و بیست تا سی دقیقه می‌پزند، و سوزن‌ها یک‌جا سه کار می‌کنند: نمی‌گذارند کلوچه‌ها به بخارپز و به هم بچسبند، به برنج بویی صمغی می‌دهند که از راهِ دیگری به‌دستش نمی‌آید، و — چون کاج مقدارِ زیادی فیتونسید بیرون می‌دهد که میکروب می‌کشد — کمک می‌کنند کلوچه‌ها دیرتر فاسد شوند. پیش از خوردن برشان می‌دارند.

برنجِ تازه، و تاریخی کهن‌تر

در چوسوک، کلوچه‌هایی که از نخستین برنجِ برداشت پخته می‌شوند نامِ خود را دارند، اوریو سونگ‌پیون، و همان‌هاست که صبحِ جشن به نیاکان پیشکش می‌شود و سرِ گورها می‌برند. تمامِ ماجرا سپاسی است برای یک برداشت، و می‌گویند این کلوچه نمایندهٔ ماه و آرزوهاست — به همین دلیل مردم هنگامِ پختن و خوردنش آرزوهایشان را به زبان می‌آورند.

همیشه خوراکِ پاییز نبود. دونگ‌گوک سه‌سیگی ثبت کرده که در روستاهای کشاورزی سونگ‌پیون را در پانزدهمِ ماهِ نخستِ قمری می‌پختند — ماهِ کاملِ دیگرِ سال، در اواخرِ زمستان. آنچه ماند، پیوندش با چوسوک بود.

هر استان جورِ دیگری

سئول اوسک سونگ‌پیون می‌سازد، کوچک و پنج‌رنگ، و رنگ‌ها همه خوراکی‌اند: دارچین برای قهوه‌ای، توت‌فرنگی یا شربتِ اومیجا برای صورتی، درمنه برای سبز، دانهٔ گاردنیا برای زرد.

چونگ‌چونگ کدو را خشک می‌کند، پودر می‌کند و در آرد کار می‌گذارد. گانگ‌وون از سیب‌زمینی و بلوط می‌سازدشان، تخت، با شیارهایی که انگشتانِ فشاردهنده جا گذاشته‌اند. کیونگ‌سانگ بزرگ‌تر از هر جای دیگر می‌سازدشان و برگِ رامیِ جوشیده در آن می‌گذارد. جولا نشاستهٔ اروروت را با آردِ برنج می‌آمیزد و با رنگ‌های طبیعی سونگ‌پیونِ گل‌دار می‌سازد. چجو با نخودِ شیرین‌شده پرشان می‌کند و میانه را گود می‌گذارد، مثلِ دهانهٔ آتشفشان. در کرهٔ شمالی گونه‌ای صدف‌شکل هست، پرشده با کنجد و شکر و سسِ سویا.