روزِ میراث

این روز پیش از این چه بود

در کوازولو-ناتال، ۲۴ سپتامبر روزِ شاکا بود: بزرگداشتِ پادشاهِ زولو که طایفه‌های نگونی را در یک ملت جوش داد و در ۱۸۲۸ مرد. مردم بر یادمانش گرد می‌آمدند تا بزرگش بدارند.

وقتی نخستین پارلمانِ پس از آپارتاید در ۱۹۹۴ لایحهٔ تعطیلاتِ رسمی را آورد، این تاریخ در آن نبود. حزبِ آزادیِ اینکاتا، که اعضایش عمدتاً زولو هستند، به این حذف اعتراض کرد. از آن کشمکش نه روزِ شاکای بازگردانده بیرون آمد و نه روزِ شاکای برچیده، بلکه چیزِ سومی: روزی که همهٔ آفریقای‌جنوبی‌ها بتوانند میراث‌های گوناگونی را که هر کدام به این کشور آورده‌اند ببینند و جشن بگیرند. در ۱۹۹۵ با همین نامی که هنوز دارد تعطیلِ رسمی شد.

این گونهٔ خاصی از راه‌حل است ــ همان که کشوری به آن می‌رسد وقتی تصمیم گرفته باشد هیچ گذشتهٔ واحدی گذشتهٔ رسمی نباشد. و ناگزیر یک مصالحه هم هست؛ کسانی هستند که حس می‌کنند چیزی را از کوازولو-ناتال گرفت و به هیچ‌کسِ مشخصی نداد.

و بعد، آتش

در ۲۰۰۵ یان اسکانل ــ که خودش را یان براای می‌نامد ــ به این فکر افتاد که تنها کاری که آفریقای‌جنوبی‌ها با هر پیشینه‌ای می‌کنند پختنِ گوشت روی هیزم است، و شاید این روز برای همین باشد. اسمش را گذاشت «روزِ ملیِ براای» و بعدها «براای برای میراث».

در ۲۰۰۷ اسقفِ اعظمِ بازنشسته دزموند توتو را راضی کرد سخنگویِ ملیِ این کارزار شود. استدلالِ توتو دربارهٔ واژه بود نه گوشت: یازده زبانِ رسمی، اشاره می‌کرد، و فقط یک واژه برای این کار. «در خوسا براای است، در آفریکانس براای است، در انگلیسی براای است، در هر زبانی براای است. و توانِ شگفت‌انگیزی دارد برای اینکه ما را به هم ببندد.» او از بیست‌وچهارم به‌عنوان روزی گفت که کشور «گردِ یک آتش جمع می‌شود» و «آفریقای‌جنوبی‌هایی خواهند بود که یک کار را با هم می‌کنند».

شورای ملیِ میراث اول قانع نشد: در ۲۰۰۷ این فکر را رد کرد، به این دلیل که روزی دربارهٔ میراث را سبک می‌کند. سالِ بعد، در ۲۰۰۸، از کارزار پشتیبانی کرد.

در عمل چه می‌گذرد

هر دو، و بیشترِ وقت‌ها هم‌زمان. مدرسه‌ها و محلِ کارها برنامهٔ میراث برگزار می‌کنند و مردم با لباسِ همان فرهنگی می‌آیند که از آنِ خودشان است ــ مهره‌دوزی، شیبِلانی، هرچه که باشد. و بعد شمارِ بسیار بزرگی از خانه‌ها بعدازظهر آتشی روشن می‌کنند و گردش می‌ایستند.

اینکه این آیینی ملی است یا کارزاری تبلیغاتی که گرفت، هنوز محلِ بحث است ــ و خودِ آن بحث بخشی از این روز است.